آشکارساز یونش شعله ای (FID) در کروماتوگرافی گازی
FID: Flame Ionization Detector
بسياري از تركيبات آلي در دماي شعله هيدروژن – هوا، پيروليز شده و ترکیبات حدواسط يوني و الكترون توليد کرده، كه الكتريسيته را از درون شعله هدايت مي كنند. پیرولیز به معنی از هم پاشی يك تركيب توسط گرما تعریف می شود. این ترکیبات حدواسط باردار و الکترون ها، در يك جمع كننده، جمع آوري مي شود و سپس جريان الكتريكي حاصل براي اندازه گيري به يك تقويت كننده هدايت مي شود. اين مطلب اساس كار آشكارساز يونش شعله اي است. گروه هاي عاملي نظير كربونيل، الكل، هالوژن و آمين، يون هاي بسيار كمي توليد مي كنند و يا اصلاً توليد نمي كنند H2O، CO2،SO2 و علاوه بر آن، اين آشكارساز به گازهاي احتراق ناپذير از قبيل HNOx حساس نيست، لذا اين آشكارساز براي تجزيه بيشتر نمونه هاي آلي كه شامل آب و اكسيدهاي نيتروژن يا گوگرد نيز هستند، بسيار مفيد است.
آشکارساز یونش با شعله (FID) بسیار حساس بوده و پاسخ آن مورد اعتماد است. این آشکارساز دارای یک شعله هوا – هیدروژن است (شکل 1 )، که در یک میدان الکترواستاتیکی قطبی میشود. هنگام کار، شعله محترق می شود و نمونه را که همراه با گاز حامل از میان آشکارساز عبور می کند می سوزاند. سپس یون های تشکیل شده (عمدتاً ترکیبات کربن) در الکترودها جمع آوری می شوند و جریانی را ایجاد می کنند. FID به کربن های کاملاً اکسیژن دار مانند کربونیل ها، کربوکسیلیک اسیدها، یا ترکیبات گوگرددار آن ها پاسخ مناسبی نمیدهد. اما نکته مثبت این است که به مواردی از قبیل آب و گازهای N2، O2، CO2 و غیره نیز پاسخی نمی دهد. در نتیجه، این آشکارساز برای مطالعه نمونه های مرطوب یا نمونه های آتمسفری بسیار مناسب است. پاسخ این آشکارساز با تعداد اتم های کربن در ترکیب مورد آنالیز متناسب است، اما با افزایش هالوژن ها، آمین ها، گروه های هیدروکسیل، و هر گروه یا جزء الکترون کشنده دیگر شدت پاسخ کاهش می یابد. حدود تشخیص با این آشکارساز 9-10×5 -1 گرم بر میلی لیتر است. در این سیستم، اگر خروجی ستون به دو قسمت تقسیم شود، یک قسمت را می توان برای جمع آوری ترکیبات جدا شده مورد استفاده قرار داد.

شکل 1- آشکارساز یونش شعله ای، FID
منبع:
شیمی تجزیه 3 (رشته شیمی) انتشارات دانشگاه پیام نور